De ziel van het Kloosterkwartier ervaren

Aan Zenzo was het negen jaar geleden de opdracht om in en rond het klooster en op het voormalige ziekenhuisterrein de visie van de zusters op een ‘zorgzame gemeenschap’ vorm te geven. Zij wilden niet alleen de gebouwen, maar vooral hun spirituele traditie van liefdevol samenleven – die zij zelf altijd praktiseerden op deze plek – teruggeven aan de samenleving. Ze bedongen zelfs een beslissende stem in het ontwikkelingsproces. Gedurende de ontwikkeling hebben twaalf partners uit het maatschappelijk middenveld in Veghel zich vrijwillig gecommitteerd aan dit gedachtengoed rond een zorgzame gemeenschap en trekken samen op in ‘LeefGoed Veghel’. Nu, een jaar na oplevering van de eerste wooncomplexen en een gemeenschapsgebouw, bezoeken ZorgSaamWonen-experts het Kloosterkwartier om te begrijpen hoe je start vanuit een visie op een zorgzame gemeenschap en die vervolgens vormgeeft in je ontwerp en bouw.

Coen Hendriks van Zenzo legt uit hoe je dat doet. Je bouwt zo dat mensen elkaar tegenkomen, dat er toevallige ontmoetingen ontstaan, dat die zich kunnen herhalen, dat mensen elkaar dan herkennen, een praatje gaan maken en vervolgens samen iets gaan doen. Alsof ze vanzelfsprekend deel uitmaken van een natuurlijke, veilige en zorgzame gemeenschap. Concreet hanteert Zenzo zeven pijlers, die ze stap voor stap uitvoeren in hun projecten: Ontwerp voor ontmoeten, zorg voor een publiekstrekker – In het Kloosterkwartier is dit het LeefGoed Centrum -, maak alle woningen levensloopbestendig, hanteer een mix van prijscategorieën, creëer een financiële verbinding – In het Kloosterkwartier betalen alle bewoners een vast bedrag (1,50 euro) per vierkante meter woonoppervlak, per jaar voor buurtinitiatieven en buurtactiviteiten en voor de ontmoetingsruimte -, spreek heldere verantwoordelijkheden af en ten slotte: zorg voor de aanwezigheid van zorg en welzijn.

Na zijn inleiding loopt Coen mee met de experts voor een kijkje in de kapel. Hier ontwikkelt zich een transparant, multifunctioneel en domeinoverstijgend, ‘zakelijk’ en sociaal werkcentrum. In flexibele werk- en vergaderruimten gaan vertegenwoordigers van het brede sociale-, woon-, welzijn-, en zorgdomein hier hun werk doen. De glazen kantoorwanden en het gemeenschappelijke koffiepunt maken de lijnen zeer kort. Je ziet elkaar letterlijk. En ook de heiligen kijken vanuit de gebrandschilderde glas in loodramen door de transparante plafonds toe. De zusters kunnen gerust zijn op een blijvende herinnering aan hun zorgzame gemeenschap van weleer.

Vanuit de narthex – voor niet katholieken, het voorportaal van de kapel, dat ook van oudsher een ontmoetingsfunctie heeft – biedt, wederom, een glazen wand zicht op de hof van het zogeheten ‘moederhuis’ van het klooster. Dit monumentale gebouw – “We hebben hier zo’n 300 kozijnen moeten vervangen”, zegt Coen tussen neus en lippen door – is door Zenzo en de zusters bestempeld voor 54 sociale huurwoningen van Area.

En dan neemt Coen de experts nog even mee naar buiten. Rondom de kapel en het kloostergebouw zijn al diverse appartementengebouwen verrezen. Hij vertelt dat de woningen in de verschillende complexen variëren van zorgappartementen, huurappartementen in het lage-, midden- en hoge segment, tot aan zes woningen in het allerduurste segment. “En”, vraagt Coen, “Zien jullie in welk gebouw de zorgappartementen en waar de dure koopappartementen zijn?” Nee, niemand die het aan de buitenkant van de appartementengebouwen kan zien. Ook dit is een vorm van inclusief bouwen.

Lees hier het hele artikel van ZorgSaamWonen.