Bouwen aan de toekomst van het dorp:

Tien jaar geleden besloot Zwartewaal het anders te doen. Niet afwachten tot voorzieningen zouden verdwijnen of jongeren zouden vertrekken, maar zelf richting geven aan de toekomst van het dorp. Wat heeft een klein dorp nodig om leefbaar te blijven? Hoe zorg je dat jongeren niet wegtrekken en ouderen prettig kunnen blijven wonen? En hoe bouw je aan een gemeenschap waarin mensen elkaar blijven ontmoeten?

Het antwoord kreeg vorm in de ontwikkeling van een nieuw dorpshart. Met voorzieningen als basisschool ’t Want, dorpshuis De Gaffelaar en een sportzaal is inmiddels al een grote stap gezet. De eerste 21 nieuwe koopwoningen zijn ook verkocht en worden binnenkort gebouwd. En met de ondertekening van de overeenkomsten voor 24 sociale huurwoningen volgt nu een volgende, minstens zo belangrijke stap: betaalbaar wonen voor mensen die nu én in de toekomst onmisbaar zijn voor het dorp.

Volgens wethouder Igor Bal is deze succesvolle ontwikkeling te danken aan een zorgvuldig proces waarin alle betrokkenen konden meedenken: “Tien jaar geleden zijn we samen met de inwoners van Zwartewaal om tafel gegaan om samen een toekomstvisie op te stellen. Wat heeft Zwartewaal nodig om een dorp voor iedereen te blijven, nu en in de toekomst? Dat proces hebben we stap voor stap samen doorlopen. Juist daardoor is het draagvlak vandaag zo groot – onder inwoners én in de politiek.”

Die gezamenlijke visie leidde bewust tot een dorpshart voor meerdere doelgroepen: “Niet alleen voor gezinnen, maar juist ook voor starters en voor ouderen. Voor mensen die een koopwoning zoeken én voor huurders van sociale huurwoningen . Ik ben trots dat we inmiddels alle benodigde voorzieningen hebben gebouwd en nu doorpakken met de woningbouw.”

Het voorzieningencluser in Zwartewaal

De 24 sociale huurwoningen worden uitgevoerd als beneden-bovenwoningen en vormen een essentieel onderdeel van het totale plan. Ze zijn bedoeld voor een- en tweepersoonshuishoudens en bieden ruimte voor doorstroming binnen het dorp. Voor Jonneke Aartsen, directeur-bestuurder van Woonstichting De Zes Kernen, raakt dit project aan de kern van volkshuisvesting: “Hoe mooi is het om samen te werken aan het hart van Zwartewaal. Ik gun elk dorp in de gemeente zo’n ontwikkeling. Juist met deze sociale huurwoningen zorgen we ervoor dat mensen die hier geworteld zijn, ook hier kunnen blijven wonen.”

Projectleider Gertjan van Nikkelen Kuijper, die al 28 jaar bij De Zes Kernen werkt, ziet dagelijks waarom deze woningen nodig zijn: “We zien dat jongeren uit deze regio vaak noodgedwongen richting de Randstad vertrekken, terwijl senioren in eengezinswoningen blijven wonen omdat er geen passend alternatief is. Met deze beneden-bovenwoningen kunnen we een goede mix creëren: het zou mooi zijn als er beneden ouderen komen te wonen, en jongeren erboven.”

Die mix is meer dan een woontechnische oplossing. Jonneke: “Als mensen elkaar kennen en uit hetzelfde dorp komen, ontstaat vanzelf meer begrip en sociale samenhang. Ouders die ooit meedachten over deze plannen, zien straks misschien hun kinderen hier wonen. Dat maakt dit project extra speciaal.”

 “Als mensen elkaar kennen, ontstaat vanzelf meer begrip en sociale samenhang.”

Ontwerp van de beneden-bovenwoningen in Zwartewaal

Bijzonder aan de sociale huurwoningen in Zwartewaal is dat ze architectonisch nauwelijks te onderscheiden zijn van de koopwoningen. Gert van Uffelen, partner bij Zenzo, merkt dat dit ook iets doet met het beeld van sociale huur: “Kopers van de koopwoningen geven aan hoe mooi ze de sociale huurwoningen vinden. Je ziet simpelweg geen verschil. Soms hoor je bedenkingen bij kopers over sociale huur, maar hier is dat helemaal niet aan de orde.”

Die gelijkwaardigheid is geen toeval, maar een bewuste keuze. Vanaf het begin is ingezet op een gemengd dorpshart, waarin verschillende woonvormen naast elkaar bestaan en samen één geheel vormen. Volgens Gert laat Zwartewaal daarmee zien dat het anders kan. “Deze aanpak lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Eerst investeren in voorzieningen en daarna in woningen vraagt lef van alle betrokken partijen. Daardoor ontstaat een dorp waar wonen en ontmoeten hand in hand gaan.”

Ook aannemer Lithos bouw & ontwikkeling ziet de maatschappelijke betekenis van het project. Algemeen directeur Tonny Gerritsen: “De beneden-bovenwoningen worden nu steeds vaker omarmd, en terecht. Ze zijn ruimer dan veel mensen verwachten en erg geliefd bij starters en senioren. Tegelijkertijd dragen ze bij aan sociale cohesie.” Maar perspectief voor jongeren vraagt volgens Tonny om meer: “Naast goede woningen zijn ook werkgelegenheid en bereikbaarheid essentieel. Die zijn zeker aanwezig in de regio. Zo bied je jongeren de kans om hier echt een bestaan op te bouwen en blijft de dorpskern levensvatbaar.”

De ondertekening van de overeenkomst voor de sociale huurwoningen in Zwartewaal

Met de ondertekening van de overeenkomsten is de volgende stap gezet in de realisatie van de sociale huurwoningen. Daarmee krijgt het dorpshart van Zwartewaal steeds verder vorm: als een plek waar voorzieningen, koopwoningen in verschillende prijsklassen en sociale huur samen bijdragen aan een levendige gemeenschap. Een ontwikkeling die laat zien dat investeren in betaalbaar wonen niet alleen over huizen gaat, maar over mensen, verbondenheid en de toekomst van het dorp.