Samen kijken naar wat wél kan: nieuwe toekomst voor voormalig PostNL-gebouw in Lelystad

Na bijna tien jaar leegstand krijgt het voormalige PostNL-gebouw aan het Stadhuisplein in Lelystad een nieuwe bestemming. Op deze prominente plek in het Stadshart ontwikkelt Zenzo circa 140 appartementen voor jong en oud, met ruimte voor ontmoeting en onderlinge betrokkenheid. Aan het plan ging een intensief traject vooraf, waarin de gemeente Lelystad en Zenzo samen zochten naar oplossingen voor een complexe opgave. Projectmanagers Arry Beens en Annemarie Vink-Stehouwer van de gemeente blikken samen met conceptontwikkelaar Julian Lapworth terug op een samenwerking waarin vertrouwen, flexibiliteit en de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen het verschil maakten.

Julian Lapworth, Arry Beens en Annemarie Vink-Stehouwer

Een plek die om een nieuwe bestemming vraagt

Het voormalige PostNL-gebouw staat op een plek waar dagelijks veel mensen langskomen: direct aan het Stadhuisplein, tegenover het gemeentehuis. Toch bleef het pand jarenlang leeg. Verschillende partijen onderzochten in de loop der jaren de mogelijkheden voor herontwikkeling, zonder dat dit tot een uitvoerbaar plan leidde.

“Het is een locatie die mede het gezicht van ons centrum bepaalt”, vertelt Arry Beens, projectmanager gebiedsontwikkeling bij de gemeente Lelystad. “Als zo’n gebouw jarenlang leegstaat, heeft dat invloed op hoe mensen het Stadshart beleven. We willen dat deze plek weer bijdraagt aan een levendig en aantrekkelijk centrum.”

Die ambitie sluit aan bij het Actieplan Stadshart, waarmee de gemeente werkt aan een aantrekkelijker en levendiger centrum. De toevoeging van woningen speelt daarin een belangrijke rol. Toen Zenzo met een plan kwam voor een woonomgeving waar er ruimte is voor zorg en ontmoeting, zag de gemeente dan ook kansen.

“Het maatschappelijke concept sprak ons aan”, vertelt Annemarie Vink-Stehouwer, junior projectmanager bij de gemeente. “Het gaat niet alleen om het toevoegen van woningen, maar ook om de manier waarop mensen straks samenleven. Daarmee kan deze ontwikkeling echt iets toevoegen aan het Stadshart.”

Verschillende belangen, één gezamenlijke opgave

Een aansprekend concept is echter nog geen haalbaar plan. De centrale ligging, de eigendomsverhoudingen en de verschillende ruimtelijke en financiële randvoorwaarden maakten de ontwikkeling ingewikkeld. Het ontwerp moest passen bij de omgeving, voldoen aan eisen rond onder meer verkeer en parkeren én financieel uitvoerbaar zijn.

“Bij zo’n ontwikkeling komen ontzettend veel belangen samen”, legt Arry uit. “Een plan kan stedenbouwkundig aantrekkelijk zijn, maar moet ook betaalbaar en uitvoerbaar zijn. En andersom moet een financieel haalbaar plan voldoende kwaliteit opleveren voor de stad. De kunst is om die verschillende aspecten bij elkaar te brengen.”

Gemeente en ontwikkelaar onderzochten daarom verschillende mogelijkheden. In totaal passeerden zo’n dertien varianten de revue. Daarbij werd niet alleen gekeken naar het ontwerp, maar ook naar de woningindeling, de bouwkundige opzet en de financiële haalbaarheid.

“Bij zo’n ontwikkeling komen ontzettend veel belangen samen. De kunst is om die verschillende aspecten bij elkaar te brengen.”

Arry Beens
projectmanager gebiedsontwikkeling bij de gemeente Lelystad.

Volgens conceptontwikkelaar Julian Lapworth was vooral de gezamenlijke houding bepalend. “Natuurlijk hadden we ieder onze eigen belangen en verantwoordelijkheden. Maar we wilden allebei dat deze ontwikkeling er zou komen. Daardoor werd het niet alleen een discussie over wat wel en niet kon en mocht, maar vooral een gezamenlijke zoektocht naar wat er nodig was om het plan mogelijk te maken.”

Ook vanuit de gemeente werd bewust naar het grotere geheel gekeken. Arry: “Je kunt vasthouden aan ieder afzonderlijk uitgangspunt, maar dan loop je het risico dat er uiteindelijk helemaal niets gebeurt. Je moet jezelf steeds afvragen: wat vinden we nu echt belangrijk? Voor ons was dat een goede nieuwe bestemming voor deze plek, met woningen die bijdragen aan de toekomst van het Stadshart.”

Ruimte om anders te denken

De zoektocht vroeg om flexibiliteit van beide partijen. Niet alle vraagstukken konden afzonderlijk worden opgelost en niet ieder detail hoefde direct vast te liggen. Door te bepalen welke uitgangspunten essentieel waren en waar nog ruimte zat, ontstond geleidelijk een plan waarmee beide partijen verder konden.

“Als je merkt dat de gebruikelijke aanpak niet tot het gewenste resultaat leidt, moet je bereid zijn het anders te doen”, zegt Arry. “Dat betekent niet dat je de regels of de noodzakelijke zorgvuldigheid loslaat. Wel dat je kijkt hoe je binnen de mogelijkheden die er zijn, toch voortgang kunt boeken. Er kan vaak meer dan je denkt.”

schets van het nieuwe gebouw

Een voorbeeld daarvan was de manier waarop het stedenbouwkundige plan werd uitgewerkt. In plaats van direct alle ontwerpdetails vast te leggen, werd eerst op hoofdlijnen gekeken naar de mogelijkheden. De verdere detaillering kon daarna plaatsvinden.

“Dat vraagt vertrouwen van beide kanten”, zegt Annemarie. “Je moet helder hebben wat de uitgangspunten zijn, maar ook accepteren dat je niet alles aan het begin al volledig kunt dichttimmeren. Soms moet je samen bepalen wat op dat moment echt belangrijk is en erop vertrouwen dat je de rest in een volgende fase goed uitwerkt. Door in gesprek te blijven, kun je stappen zetten zonder de kwaliteit uit het oog te verliezen.”

Samen de schouders eronder

Toen er overeenstemming was bereikt over de belangrijkste uitgangspunten, volgde een intensieve periode. In oktober 2025 werd de koopovereenkomst gesloten. Kort daarna moest al de vergunningaanvraag worden ingediend. Om dat mogelijk te maken, moest binnen de gemeente in korte tijd veel werk worden verzet.

“Bij een project als dit heb je allerlei disciplines nodig: van stedenbouw en verkeer tot grondzaken, juridische zaken en vergunningverlening”, vertelt Arry. “Iedereen kijkt vanuit zijn eigen expertise naar een plan en heeft daarbij zijn eigen aandachtspunten. Als projectmanager is het mijn taak om ervoor te zorgen dat we daar uiteindelijk één gezamenlijk verhaal van maken en keuzes nemen waarmee het project verder kan.”

“De voortvarendheid waarmee de gemeente het proces heeft opgepakt, hebben wij enorm gewaardeerd.”

Julian Lapworth
conceptontwikkelaar

Daarbij was het volgens Annemarie belangrijk om niet alles één voor één na elkaar te organiseren. “We hebben gekeken welke werkzaamheden parallel konden lopen, welke besluiten op welk moment nodig waren en hoe we de lijnen kort konden houden. Dat vroeg veel van de betrokken collega’s, maar het maakte ook mogelijk dat we in korte tijd grote stappen konden zetten.”

Julian kijkt met waardering terug op de inzet van de gemeente. “De voortvarendheid waarmee de gemeente het proces heeft opgepakt, was bijzonder. Er moest in korte tijd ontzettend veel gebeuren en daarvoor zijn binnen de gemeentelijke organisatie echt alle zeilen bijgezet. Er werd meegedacht, snel geschakeld en steeds gekeken hoe we samen verder konden. Dat hebben wij enorm gewaardeerd.”

Vertrouwen betekent ook open zijn over verschillen

Dat de samenwerking constructief verliep, betekent niet dat gemeente en ontwikkelaar het altijd met elkaar eens waren. Er waren stevige gesprekken nodig om tot oplossingen te komen. Juist de ruimte om open over verschillende belangen en perspectieven te spreken, bleek waardevol.

“Wij hebben als gemeente onze belangen, en een ontwikkelaar heeft die ook”, zegt Arry. “Daar kun je best stevig over discussiëren. Maar als je alles hebt uitgesproken, moet je ook weer samen verder kunnen. Je hoeft het niet altijd eens te zijn om goed met elkaar te kunnen samenwerken.”

Volgens Julian was die openheid essentieel. “Je moet begrijpen wat voor de ander belangrijk is. De gemeente heeft haar publieke verantwoordelijkheid en wij moeten zorgen dat een ontwikkeling financieel en praktisch haalbaar is. Als je die belangen serieus neemt en bereid bent je kaarten op tafel te leggen, ontstaat er ruimte om samen oplossingen te vinden.”

Annemarie benadrukt daarbij het belang van de persoonlijke samenwerking. “De korte lijnen waren heel prettig. Je weet elkaar te vinden, kunt snel even overleggen en hoeft niet bij ieder vraagstuk opnieuw te beginnen. Zeker in zo’n intensief traject maakt dat echt verschil.”

drone-foto van de omgeving

Een gezamenlijk resultaat om trots op te zijn

De ontwikkeling is nog niet afgerond. Het ontwerp wordt verder uitgewerkt en er moeten nog stappen worden gezet voordat de bouw kan beginnen. Maar na jaren van leegstand is er concreet perspectief op een nieuwe toekomst voor deze prominente plek.

“Ik vind het bijzonder hoeveel we in relatief korte tijd samen hebben bereikt”, zegt Annemarie. “Er ligt nu een plan waarmee we verder kunnen. Daar hebben veel mensen hard aan gewerkt en daar mogen we met elkaar trots op zijn.”

 

“Ik vind het bijzonder hoeveel we in korte tijd samen hebben bereikt. Daar mogen we met elkaar trots op zijn.”

Annemarie Vink-Stehouwer
junior projectmanager bij de gemeente Lelystad.

Voor Arry zit de belangrijkste winst in wat de ontwikkeling straks voor Lelystad kan betekenen. “We voegen niet alleen woningen toe, maar werken ook aan een aantrekkelijker Stadshart waar mensen wonen, elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. Dat is uiteindelijk waar je het voor doet.”

Wat kunnen andere gemeenten en ontwikkelaars van deze samenwerking leren? Arry hoeft daar niet lang over na te denken. “Durf verder te kijken dan de gebruikelijke aanpak. Maak duidelijk wat je samen wilt bereiken, heb begrip voor elkaars belangen en blijf met elkaar in gesprek. Juist als het ingewikkeld wordt, moet je niet tegenover elkaar gaan staan, maar samen verantwoordelijkheid nemen. Dat leidt tot het beste het resultaat.”

Nieuws

Saamhorigheid en onderlinge steun

07/11/2025|

Buurtverbinders zijn buurtbewoners die bewoners, initiatieven en organisaties met elkaar weten te verbinden. Buurtverbinders zijn onmisbaar in een gemeenschap waar sociale verbanden en onderlinge betrokkenheid niet vanzelfsprekend zijn. Een betrokken buurt doet ertoe en maakt dat niemand er in een buurt alleen voor staat.

Go to Top